³

^انديشه

          ^{انسان نشويم}

^{تا مرد و زنيم همچنان جانوريم،}

^{از مرتبۀ كمالِ خود بي خبريم؛}

^{انسان نشويم تا به پروازِ خرد}

^{از مرزِ نري و مادگي در گذريم.}

^{نگرانِ همه}              

^{شاعر دل و جانش دل و جانِ همه است،}

^{با گفتنِ شعرِ خود زبانِ همه است:}

^{تنها تر و بيدار تر از همسفران،}

^{با چشمِ حقيقت نگرانِ همه است.}

^{مجلسِ نيرنگ}

^{دور از همه گرچه گاه دلتنگ شوم،}

^{در خلوتِ خود سازِ بي آهنگ شوم:}

^{بِه زآنكه به خوش رقصي اربابِ ريا}

^{طنبور زنِ مجلسِ نيرنگ شوم.}

^{خرابِ خرد}

^{من سخت پريشان و خرابِ خردم،}

^{همواره در آزار و عذابِ خردم:}

^{خواهم كه جنون بيايد و از سرِ مهر}

^{آسوده كند از تب و تابِ خردم.}

^{قاتلِ جانِ خدا}

^{انسان به شرف جانِ نمايانِ خداست،}

^{بر خاك گزارندۀ فرمانِ خداست:}

^{هركس كه به هر جهت كسي را بكشد،}

^{نه قاتلِ كس، كه قاتلِ جانِ خداست!}

^{من آينه ام}

^{من آينه ام، نه دشمنم باتو، نه دوست:}

^{از هر كه به او همان نمايم كه در اوست؛}

^{در خود نگر، از ديدنِ من عيب مگير،}

^{گر چهرۀ زشت را نگويم كه نكوست.}

^{نشاطِ لحظه}

^{شيريني عمر با شتاب آلوده ست؛}

^{با ناله كسي به عمرِ خود نَفزوده ست:}

^{آن كس كه نشاطِ لحظه را دريابد،}

^{از دلهرۀ تلخِ زمان آسوده ست.}

^{گنجِ دلارا}

^{در سيرِ وجود چشمِ من پاي من است؛}

^{انديشۀ من پهنۀ دنياي من است:}

^{هر راز كه از چهره بر انداخت نقاب}

^{زيبايي او گنجِ دلاراي من است.}

^{نفسِ جنون}

^{من ضجّۀ وجدانِ قرونم، چه كنم!}

^{تاري غم و آتش و خونم، چه كنم!}

^{مجنون شدن از زشتي اوضاعِ جهان}

^{سهل است، كه من نفسِ جنونم، چه كنم!}

^{در پشتِ سر}

^{من آنچه كه از زشت و نكويت گويم،}

^{در وصف و بيانِ خلق و خويت گويم:}

^{در پشتِ سرت نگفته ام هرگز هيچ}

^{كآن را نشود به پيشِ رويت گويم!}

^{امروز اگر}

^{امروز اگر جملۀ ناخرسندان}

^{بر دل نفشارند به زاري دندان،}

^{با خشم فقط يك «نه» بگويند، افتد}

^{صد زلزله در سراي قدرتمندان!}

^{خِلافِ جريان}

^{هر آدمي اوّل كه مي آيد به جهان،}

^{در طبع يكي ست با همه جانوران:}

^{در جامعۀ خراب انسان نشود}

^{كس تا نكند شنا خلافِ جريان.}

^{خود بيني}

^{گفتند در اين جهان جهنّم دِگري ست!}

^{اين گفته يقين حاصلِ كوته نظري ست:}

^{«خود» آينه اي ست پر شده از دگران،}

^{خود بين شدنِ آينه از خيره سري ست.}

^{خود باش!}

^{«خوش باش» نگويمت، كه از خوشباشي}

^{برداشت كني بي غمي و عيّاشي:}

^{خود باش و بكوش تا همه خوش باشند،}

^{بي جاهلي و لودگي و قـّلاشي!}

^{نداند چه خَرَد}

^{داني كه به آنچه در سرت مي گذرد}

^{كس در همۀ عمرِ زمان پي نبرد:}

^{پيداست كه آدمي به بازارِ جهان}

^{داند چه فروشد و نداند چه خرد!}

^زمانه

^{ناليم از اين زمانه بسيار همه؛}

^{هستيم به نكبتش گرفتار همه:}

^{دردا! كه نگوييم كه در ساختنش}

^{ماييم كه بوده ايم در كار همه!}

^{تا بروي}

^{تنها به جهان آيي و تنها بروي؛}

^{تنهايي توست با تو هرجا بروي:}

^{جُز خود همۀ عمر در اين غربتِ خاك}

^{پيدا نكني يك آشنا تا بروي.}

^مگر

^{گفتم كه اگر مايۀ سودايي هست،}

^{امروز نشد ، فرصتِ فردايي هست؛}

^{شب آمد و بازارِ زمان را برچيد؛}

^{اي واي ! مگر جز اين جهان جايي هست؟} 

    ^{افكنده شديم}

^{ناگاه در اين ميانه افكنده شديم؛}

^{بازيچۀ انس و گريه و خنده شديم؛}

^{گشتيم پي معني اكنون همه عمر،}

^{چون يافت نشد، بندۀ آينده شديم.}

^{ره به درون}

^{بي مهر كم از ساغر بي باده شويم؛}

^{با مهر فرو ماندۀ افتاده شويم:}

^{بايد كه رهِ ديده ببنديم به دل}

^{تا ره به درون بريم و آزاده شويم.}

^{همخانگي يا همسفري؟}

^{معناي بلندِ دوستي همسفري ست؛}

^{در همسفري همدلي و همنظري ست؛}

^{ناهمسفران مباد همخانه شوند:}

^{در راحتِ اين نهفته رنجِ دگري ست.}

^{عيب دگران}

^{چشمِ تو اگر كمي درون بين مي بود،}

^{از شرم سرت هميشه پايين مي بود؛}

^{عيبِ دگران چنين نمي كردت شاد:}

^{گاهي دلت از عيبِ تو غمگين مي بود!}

^{بيداري و خواب}

^{از نيمه چو عمرِ آدمي در گذرد،}

^{بيداري او كسالت آور گذرد:}

^{رؤياش ملالِ واقعيت شكند،}

^{در خواب به او هميشه خوش تر گذرد.}

^{عاقِ طبيعت}

^{عقل آمد و پوينده و خّلاقم كرد،}

^{در بينِ همه جانوران طاقم كرد:}

^{خود بين شدم و پشت به مادر كردم،}

^{رنجيد طبيعت از من و عاقم كرد.}

^{هستي و نيستي}

^{امكانِ وجودِ آدمي علمِ خداست؛}

^{با هستي او هميشه اين علم به جاست:}

^{چون علمِ خدا از او جدا نيست، بگو}

^{اين عالمِ نيستي كه گويند، كجاست؟} 

^{امروز شبان}

^{اي داده خدا به قدرِ لازم خرَدَت،}

^{پرسي كه فلاني به كجا مي بردت؟}

^{امروز شبانِ توست، فردا كه شوي}

^{پروار ، شود گرگ و به خواري دردت!}

^{جنگ هسته اي}

^{آن روز كه جنگِ هسته اي در گيرد،}

^{يكباره زمين چهرۀ ديگر گيرد:}

^{از شرّ وجودِ آدمي آسوده،}

^{تنهايي عهدِ ازل از سر گيرد!}

^{قانون حيات}

^{هرچند كه آفتاب خاموش شود،}

^{در ماتمِ او فلك سيه پوش شود:}

^{هرگز مبري گمان كه قانونِ حيات}

^{با نيستي زمين فراموش شود!}

^{در باغ وجود}

^{انسان به خزانِ خود چو گل خاك شود،}

^{از پيري و دردهاي آن پاك شود:}

^{با چهرۀ نسلِ نو، در اين باغِ وجود،}

^{باز آمده، خرّم و طربناك شود.}

^{پژمردنِ گل}

^{هنگامِ بهار خاك گلزار شود،}

^{در شاخه حياتِ خفته بيدار شود:}

^{پژمردنِ گل مردنِ گل نيست، كه او}

^{پنهان شود و باز پديدار شود.}

^{در پيكرِ نسلِ تازه}

^{اين رفتنِ ما نه مرگ، پنهان شدن است؛}

^{پژمردنِ بينِ دو شكوفان شدن است:}

^{يك دور گياه و جانور گشتن و باز}

^{در پيكرِ نسلِ تازه انسان شدن است.}

^{جنگل كين}

^{از جانورِ درنده آزارم نيست؛}

^{در شهرم و با درندگان كارم نيست:}

^{از همچو خودان هميشه وحشت دارم،}

^{در جنگلِ كينشان يكي يارم نيست!}

^{دل گفت}

^{مي خواستم از خشم دلم چاك شود}

^{تا سينه ام از كينۀ او پاك شود؛}

^{دل گفت: «مكن خونِ مرا زهر كه او}

^{پيش از تو نشد، پس از تو در خاك شود!»}

^{مي آيد}

^{مي آيد و گرم و مهربان مي آيد؛}

^{مهرش همه در لطفِ زبان مي آيد:}

^{سودِ تو در آن است كه در شكّ باشي،}

^{شايد كه به نيتِ زيان مي آيد!}

^{راز و آواز}

                  ^{براي  هارون يوسفي}

^{در پهنۀ زندگي اگر رازي هست،}

^{زآن راز نهفته در من آوازي هست:}

^{خواهي شنوي، بيا كه در خود اكنون}

^{بيرونم از اين سپهر پروازي هست!}

^{هيچت نيست}

^{تو در غمِ من شادي خود را بيني،}

^{از حسرتِ من ميوۀ لذّت چيني:}

^{پس بي غم و بي حسرتِ من هيچت نيست}

^{آن روز كه بر سفرۀ خود بنشيني!}

^{نه به من}

^{در من خَرِ خِنگِ گول خواري ديدند،}

^{با خاطرِ خوش به ريشِ من خنديدند:}

^{غافل كه در اين معركه من ماندم پاك،}

^{آنها خودشان به زندگيشان ريدند!}

^{گلِ آفتابگردان}

^{ديدم گلِ آفتابگردان بسيار،}

^{زيبايي آن را نكند كس انكار؛}

^{امّا به يقين حقيقتِ اين گل را}

^{وان گوك به سزا كشيد و زد بر ديوار.}

^جهل

^{در ذلّتِ هر فقير سلطاني هست؛}

^{در طاعتِ هر فرشته شيطاني هست:}

^{شكّ نيست كه از بهشت دوزخ رويد،}

^{تا روي زمين جهلِ فراواني هست.}

^{دروغ و مرگ}

^{يكبند دروغ بر زبان مي راند؛}

^{خرسند كه باطنش نهان مي ماند:}

^{فرزند، بدان كه مرگِ تو همواره}

^{در باطنِ توست شاهد و مي داند!}

^چهرگي

^{در كودكي ام طرحِ من انداخته شد،}

^{روحي كه منم چهرگي اش ساخته شد:}

^{در باقي عمر با همان خصلت و خوي}

^{پرداخته شد كم كم و افراخته شد.}

^{كمانِ آرش}

^{گفتي سخني زنده و دلكش خواهي؛}

^{افسرده دلي، باد نه، آتش خواهي؛}

^{گفتم چكنم، در گروِ افسانه ست}

^{تيري كه تو از كمانِ آرش خواهي!}

^{اگر كاوه}

^{گر كاوه خود آن روز فريدون مي شد،}

^{شكّ نيست كه حالِ او دگرگون مي شد:}

^{آهنگرِ ساده بود، مي شد ضحّاك،}

^{از قدرتِ خود مست نه، مجنون مي شد!}

^{من، من!}

^{پهناي جهان براي يك من تنگ است؛}

^{بي هستي من كُميتِ هستي لنگ است:}

^{اين است كه ناگزير هر من، يك عمر،}

^{با يك يكِ من هاي دگر در جنگ است.}

^{ما، آنها}

^{اينها كه به نامِ «ما» توانا شده اند،}

^{از جرگۀ «ما» رفته و «آنها» شده اند،}

^{بودند چو «ما» دشمنِ «آنها»، اكنون}

^{«آنها» شده اند و دشمنِ «ما» شده اند!}

^{هم اين و هم آن}

^{در حكمِ دل، آسوده ام و حيوانم؛}

^{در حكمِ خرد ، به رنجم و انسانم؛}

^{عمري ست در اين ميانه سرگردانم:}

^{گه اين و گه آن، هم اينم و هم آنم!}

^{از اوست}

^{اين عشق كه جلوه مي كند در همه كس،}

^{اعجازِ خدايي ست، نه جادوي هوس؛}

^{از اوست كه دل شكفته ماند همه عمر}

^{با خرّمي بهار در باغِ نَفَس.}

^ميراث

^{اي چشمِ شما دوخته بر آب و علف،}

^{سرمايۀ عقل و عشق را كرده تلف:}

^{خرسند به اينكه عينِ ميراثِ سلف}

^{از دستِ شما رسد به دامانِ خلف!}

^{گل در علفزار}

^{او طرفه گلي ست رُسته، از بختي شور،}

^{در گوشۀ زشتي از علفزاري دور:}

^{گاوان نخورندش، نه عجب، كو انسان}

^{تا در نگهش بر او بماند مسحور!}

^{دوزخ و دور}

^{نزديك به قُدسِ آسمان بود زمين؛}

^{در زيرِ پرِ فرشتگان بود زمين:}

^{ما ديو شديم و شد زمين دوزخ و دور؛}

^{يك وقت بهشتِ كهكشان بود زمين!}

^ناچار

^{درد است و زبانِ گفتنش بسيار است،}

^{زيرا كه دلِ مردم از آن سرشار است؛}

^{گوش است كه بر صاحبِ خود باز، امّا}

^{ناچار هميشه بسته بر اغيار است.}

^{ممكن نشود}

^{خواهي كه جهان بهشت گردد، آري،}

^{حقّا كه عجيب انتظاري داري!}

^{با نقشۀ ششهزار ميليون معمار}

^{ممكن نشود، مگر كه دوزخ واري!}

^آز

^{اوّل همه بودند برادر با هم،}

^{بر سفرۀ زندگي برابر با هم:}

^{انداختشان به جانِ هم، كم كم، آز،}

^{شد صحبتشان زبانِ خنجر با هم.}

^{يكپارچگي جهان}

^{داني كه جهان چگونه يكپارچه شد؟}

^{سرتاسرِ اين بهشت بازارچه شد!}

^{انسان ، كه نمايندۀ والاي خداست،}

^{در خدمتِ ديوِ پول ابزارچه شد!}

^پروانه

^{در باغِ زمانه كرم خواندند مرا،}

^{از سايۀ برگِ سبز راندند مرا؛}

^{پس رو به درون بردم و پروانه شدم:}

^{گلها همه بر چشم نشاندند مرا.}

^ياوه

^{زنهار! مگو رازِ دلت را به كسي!}

^{گفتند و شنيده ايم اين ياوه بسي:}

^{يعني همه را دشمنِ خود دان و بمان}

^{در دخمۀ رازِ مُرده، بي همنفسي!}

^آدم

^{شُخمش زدي و به فصل كِشتش كردي،}

^{از وحش گرفتيش و بهشتش كردي:}

^{آنگاه در اين باغ چه دوزخهايي}

^{افروختي و خراب و زشتش كردي.}

^{انسان و شيطان}

^{در خشمم از آنچه در جهان مي گذرد،}

^{كو آنكه به عمقِ فاجعه پي ببرد!}

^{از وحشتِ خود پناه آرد به خدا}

^{شيطان، چو به كارهاي انسان نگرد!}

^{جواني و پيري}

^{چل ساله شدم، چشمِ پسر پيرم ديد،}

^{گفتم: « نه، جوانم!» او نهاني خنديد!}

^{چل ساله شد او، قريبِ هفتادم من،}

^{گويم: «پيرم!» گويد: «نه، كه گويد پيريد؟»} 

^{در مرّيخ}

^{همچون تو نديده است ابله تاريخ،}

^{از جهل به تابوتِ خرد كوبي ميخ:}

^{نابود كني زمينِ جان پرور را}

^{در جست و جوي ميكروبي در مرّيخ!}

^{از كجا آمده اي؟}

^{انديشه، ندانم از كجا آمده اي،}

^{ناخوانده به سّيارۀ ما آمده اي:}

^{اين جنگلِ وحش، بينوا، جاي تو نيست،}

^{برگرد كه اينجا به خطا آمده اي!}

^{در جنگلِ تن}

^{انديشه، تو در گوهرِ خود زيبايي،}

^{آلودۀ زشتي سرشتِ مايي:}

^{در جنگلِ تن فرشته و انسان نيست،}

^{در جنگِ وحوش هستي و تنهايي!}

^كابوس

^{دل گفت به چشم، از سرِ درد، كه: «آه!}

^{از پردۀ روزگار بردار نگاه:}

^{تو فاجعه را بيني و فارغ گذري،}

^{من مانم و كابوسِ شب و روزِ سياه!»}

^{اكنون كه}

^{اكنون كه دلِ زمانه خالي ست چنين}

^{از حرمتِ آسمان و از حبّ ِ زمين،}

^{خوار است حقيقت و گرامي ست دروغ:}

^{اي گوش، بيا مَشنو و اي چشم، مَبين!}

^دانستن

^{خورشيد كه ناگزير خواهد افسرد،}

^{از سوختنش چه بهره اي خواهد برد؟}

^{با زندگي درازش آيا داند}

^{كه هست در اين ميانه و خواهد مرد؟}

^{طلوع كن}

^{اميدِ تو چون به انتظار آلوده ست،}

^{بر طولِ شبِ ملالِ تو افزوده ست:}

^{برخيز و طلوع كن، افق را بشكاف،}

^{در وادي صبر ماندنت بيهوده ست!}

^{خود خواهي}

^{وقتي كه به چشم داري اشكِ اندوه،}

^{لبخندِ من است بر تو تلخ و مكروه:}

^{خواهي كه شود لجـّۀ خون هر دريا،}

^{خواهي كه برون فشاند آتش هر كوه!}

^اميد

^{با عشق خوش است عمر را سر بردن،}

^{وَ ز تلخي رنج نانِ شيرين خوردن:}

^{با پيري و درد مرگ را خواندن نه،}

^{در اوجِ اميدِ زنده ماندن مردن!}

^پيري

^{با پيري تو جهانِ تو پير شود،}

^{خورشيدِ تو از تابشِ خود سير شود؛}

^{بيني كه به درد و رخوت افتد همه چيز:}

^{خواهي كه زمان با تو زمينگير شود.}

     ^{پيروزي طبيعت}

^{رفتم به خلافِ راهِ او تا گويم:}

^{«من با دل و چشم راهِ خود را جويم!»}

^{اكنون كه در افتاده ام از پا، بينم:}

^{او در من و من صداي پاي اويم!}

^{آن مار}

^{آن مارِ سيه كه آزِ كُشتن آموخت،}

^{بيش از گذرِ نيازِ خود زهر اندوخت:}

^{لبريز چو شد كيسۀ دندان، هيهات!}

^{با آتشِ خود ساخته بنيادش سوخت.}